Relacje gospodarcze między Polską a Stanami Zjednoczonymi weszły w nową fazę rozwoju. W ciągu ostatnich trzech dekad współpraca oparta początkowo głównie na inwestycjach produkcyjnych i handlu stopniowo rozszerzała się na obszary usług profesjonalnych, technologii, infrastruktury, energetyki i obronności. Jednocześnie zmienia się globalne otoczenie gospodarcze. Obok tradycyjnych kryteriów efektywności coraz większe znaczenie zyskują odporność łańcuchów dostaw, bezpieczeństwo energetyczne, dostęp do talentów oraz przewidywalność regulacyjna. W tym kontekście Polska odgrywa coraz istotniejszą rolę w europejskich strategiach wielu inwestorów międzynarodowych.
Polska pozostaje jedną z najszybciej rozwijających się dużych gospodarek europejskich. Od początku transformacji gospodarczej PKB per capita wzrósł niemal siedmiokrotnie, a kraj utrzymał relatywnie wysoką odporność na kolejne kryzysy gospodarcze. Jednocześnie Polska oferuje dostęp do rynku liczącego 37 milionów konsumentów oraz pełną integrację z jednolitym rynkiem Unii Europejskiej obejmującym około 450 milionów mieszkańców. Te czynniki, wraz z rozbudowaną bazą przemysłową i rosnącym zasobem wykwalifikowanych pracowników, przyczyniły się do wzrostu znaczenia Polski jako lokalizacji dla działalności regionalnej i międzynarodowej.
Skala integracji gospodarczej między Polską i USA znacząco wzrosła. Dwustronna wymiana handlowa zwiększyła się ponad dziesięciokrotnie od momentu przystąpienia Polski do NATO, osiągając wartość przekraczającą 26 mld USD rocznie.
Stany Zjednoczone są obecnie drugim największym inwestorem zagranicznym w Polsce pod względem zasobu bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Ponad 1600 firm z kapitałem amerykańskim prowadzi działalność w Polsce, zatrudniając około 329 tys. osób i generując znaczącą część aktywów oraz przychodów przedsiębiorstw zagranicznych działających na polskim rynku.
Analiza wskazuje jednak, że pomimo silnych fundamentów współpracy istnieje przestrzeń do dalszego pogłębiania relacji gospodarczych. W relacji do wielkości gospodarki poziom amerykańskich inwestycji w Polsce pozostaje niższy niż w niektórych krajach Europy Środkowej. Równocześnie działalność badawczo-rozwojowa amerykańskich firm nadal koncentruje się przede wszystkim w Europie Zachodniej, a skala polskich inwestycji w Stanach Zjednoczonych pozostaje ograniczona. Oznacza to, że kolejna faza integracji gospodarczej może zależeć nie tyle od dalszego wzrostu handlu, ile od zwiększenia udziału działalności o wysokiej wartości dodanej, inwestycji technologicznych oraz współpracy innowacyjnej.
Istotnym atutem Polski pozostaje kapitał ludzki. Kraj należy do europejskich liderów pod względem liczby absolwentów kierunków STEM, a rozwinięty sektor usług biznesowych i technologicznych umożliwił budowę kompetencji w obszarach inżynierii, IT, analityki danych i procesów biznesowych. Jednocześnie presja demograficzna, rosnące koszty pracy oraz coraz większa konkurencja o talenty powodują, że dalsza konkurencyjność będzie w większym stopniu zależeć od produktywności, innowacyjności i rozwoju kompetencji niż od przewag kosztowych.
Badanie przeprowadzone wśród członków Amerykańskiej Izby Handlowej wskazuje, że większość amerykańskich przedsiębiorstw działających w Polsce postrzega kraj jako atrakcyjną lokalizację dla dalszego rozwoju działalności. Ponad trzy czwarte respondentów deklaruje wzrost skali działalności w ciągu ostatnich pięciu lat, a większość oczekuje dalszego zwiększania inwestycji w perspektywie średnioterminowej. Jednocześnie firmy wskazują na znaczenie jakości dostępnych talentów, potencjału rynku oraz stabilności makroekonomicznej. Wśród najważniejszych warunków dalszego wzrostu wymieniane są przewidywalność regulacyjna, stabilność systemu podatkowego, konkurencyjne ceny energii oraz rozwój infrastruktury i współpracy pomiędzy biznesem a sektorem nauki.
Raport identyfikuje sześć obszarów, które mogą odgrywać szczególną rolę w dalszym rozwoju współpracy polsko-amerykańskiej: technologie cyfrowe i sztuczną inteligencję, transformację energetyczną, rozwój sektora obronnego, zaawansowaną produkcję i elektronikę, usługi profesjonalne oraz mobilizację kapitału prywatnego na potrzeby dużych projektów rozwojowych. Są to obszary, w których potrzeby transformacyjne Polski spotykają się z doświadczeniem, technologiami i potencjałem inwestycyjnym przedsiębiorstw amerykańskich.
Perspektywy dalszej integracji gospodarczej będą zależały od zdolności do przełożenia tych możliwości na konkretne projekty inwestycyjne, rozwój kompetencji oraz skuteczną realizację programów transformacyjnych. W dłuższym horyzoncie o sukcesie współpracy mogą decydować nie tylko wielkość przepływów handlowych i kapitałowych, ale również ich wpływ na produktywność, innowacyjność i odporność obu gospodarek.